استاد میرباقری در نهمین شب عزای حسینی در مدرسه فیضیه:عاشورا تجلی گاه جلوات جمال ربوبیت حضرت حق به گزارش پایگاه اطلاع رسانی فرهنگستان علوم اسلامی، حجت الاسلام والمسلمین سید محمدمهدی میرباقری در نهمین شب از مراسم عزاداری دهه اول محرم الحرام، در مدرسه فیضیه قم سخنان خود را پیرامون جلوههای عاشورایی بیان نمودند.ایشان یکی از جلوههای عاشورا را جلوه ربوبیت خداوند متعال نسبت به سیدالشهداء(ع) عنوان کردند و افزودند : یکی از آثار این ربوبیت غلبه مطلق سیدالشهداء(ع) و جبهة حق از یک سو و انزوا و اضمحلال جبهة باطل از سوی دیگر است.در ادامه چکیدهای از سخنان ایشان تقدیم میگردد:
عاشورا تجلی گاه جلوات جمال ربوبیت حقربوبیت خداوند متعال، اصلی ترین و حقیقی ترین جلوة عاشوراست چراکه مهمترین و شاخص ترین جلوة ربوبیت ربالعالمین ، نسبت به اولیاء معصوم(ع) به ویژه حضرت سیدالشهداء (ع) واقع میشود. اوست كه لحظه به لحظه اولیاء خود را مراقبت میكند و با ربوبیت خود، فعل آنها را به ثمر مینشاند.
ربوبیت خداوند نسبت به سیدالشهداء (ع) در باطن عاشورا، بستر پرورش و رشد جبهة حق و امت نبیاكرم( ص) را فراهم ساخته است. در متن این ربوبیت دو حقیقت قطعی وجود دارد که عبارتند از:
1. غلبه مطلق سیدالشهداء(ع) و جبهة حق؛2. انزوا و اضمحلال جبهة باطل.خداوند متعال با تدبیر و ربوبیت خود، دعوت سیدالشهداء (ع) را اظهار كرده و جبهة دشمن را به تدریج به سوی شكست و نابودی سوق داده است؛ این جریان، پنهانی ترین لایه عاشوراست. این جلو از ربوبیت الهی، زیباترین جلوه عاشوراست كه نتیجة معرفت به آن، ورود وسیر در مقام حمد و شكر تا حصول مقام رضاست.
پیروزی همه جانبه و غلبه مطلق سیدالشهداء(ع) در عاشورا، دارای جلوههایی است كه به نمونههایی از آن اشاره میگردد:
1 ـ جلوه وفاء به عهد و اداء حق بندگیبندگی ، مجاهدت، وفاء به عهد و فداكاری به زیباترین شكل ممكن به وسیله امام حسین (ع) در صحنه عاشورا رقم خوده است. حال آنکه دشمن نیز تمام توان و سرمایه خود را به كار گرفته است تا مانع به ثمر رسیدن این اقدام تاریخی امام حسین (ع) گردد.
تحمل این بلاء عظیم ،حتی بدون یك ترك اولی، توسط امام حسین(ع) جز در سایة نصرت الهی ممکن نبود؛
إِنْ تَنْصُرُوا اللَّهَ ینْصُرْكُمْ وَیثَبِّتْ أَقْدَامَكُمْ ». در مقاتل نقل شده است كه هرچه ظهر عاشورا نزدیکتر میشد، چهره مبارك سیدالشهداء(ع) برافروختهتر میگردید. در حقیقت حضرت هر لحظه بیش از پیش نصرت الهی و جمال و زیبایی این نصرت را مشاهده میكردند.
به همین دلیل حضرت در متن بلاء عاشورا خود را بدهكار خداوند متعال میدانند و در سخت ترین لحظات، در اوج رضا بقضاءالله ، عرضه میدارند: «
یا غِیاثَ الْمُسْتَغِیثِینَ ».
2 ـ جلوة شفاعت و هدایت عوالمیكی از اهداف سیدالشهداء(ع) از قیام عاشورا، دست گیری و هدایت امت نبیاکرم(ص) بود. «
لِیَسْتَنْقِذَ عِبادَكَ مِنَ الْجَهالَةِ وَ
حَیْرَةِ الضَّلالَةِ »؛ هرجا نور سیدالشهداء(ع) هست، غلبه الهی هم هست و شیطان را درآنجا راهی نیست؛ «
وَأَنتُمُ الأَعْلَوْنَ إِن كُنتُم مُّؤْمِنِینَ ».
حلقه اول یاران سیدالشهداء (ع) به واسطه شفاعت ایشان در متن هجوم وسوسه های شیطان ، به بهترین شكل ممكن حضرت را یاری كردند. تسلیم و وفاء و پیوند به ولی الله و تصدیق حقانیت آن حضرت -كه به زیباترین شكل ممکن در عاشورا اتفاق افتاد - مرهون نصرت الهی و شفاعت حضرت نسبت به اصحاب خویش بود.
حلقة دوم اصحاب سیدالشهداء(ع) امم تاریخی هستند که حضرت درصدد دستیگری و شفاعت آنها بودهاند. شیطان در این تدبیر حضرت نیز نتوانسته است كمترین خللی ایجاد كند. امام حسین (ع) از عاشورا بابی عظیم را به روی همه عوالم ـ اعم از عالم جمادات و نباتات تا عوالم انسانی و ملائكه ـ گشودهاند. براساس روایات همه عوالم بر سیدالشهداء(ع) گریستهاند؛ در حقیقت عاشورا به گونهای رقم خورده است كه همه عوالم با آن سالك و با بلاء حضرت متقرب شدهاند.
بارها براین نكته تاکید شده كه بهترین نردبان سلوك انسان، بلاء است. البته ظرفیت ابتلائات الهی متفاوت است. گاهی بلاء یك انسان،تنها خود او را سالك میكند. گاهی بلاء یک عبد، یك جامعه را سالك میكند؛ مانند: جناب یوسف صدیق(ع). اما ظرفیت بلاء عاشورا، ظرفیت هدایت همه عوالم است. به واسطه بلاء عاشوراست كه عوالم مختلف به سوی خدای متعال حركت میكنند .
شفاعت عوالم به دست سیدالشهداء(ع)، از بستر بلاء ایشان واقع شده است. در متن این بلاست که خداوند متعال به ایشان اذن شفاعت و دستگیری دادهاند. خلاصه اینكه تهذیب «فردی، اجتماعی و تاریخی» بر محور بلاء سیدالشهداء (ع) واقع میشود و عالم برای ورود به عصر ظهور آماده میگردد.
خداوند روضه سیدالشهداء(ع) را در عالی ترین مقامات و پس از امتحانات سنگین برای انبیاء(ع) بیان میکند؛« وَ
فَدَیْناهُ بِذِبْحٍ عَظِیمٍ ». حتی مقام (امامت) و ثوابی كه ابراهیم خلیل (ع) طالب آن بودند، به بركت تألم و مصیبت زدگی ایشان بر امام حسین (ع) به ایشان عنایت میگردد. سایر انبیاء(ع) نیز در مراحل سیرخود، از وادی كربلا عبور داده شده و بسیاری از مقامات از این طریق برای آنها حاصل گردیده است.
2/2 ـ مقام رضوان، دستاورد زائرانیکی دیگر از جلوههای شفاعت، ثواب عظیم زیارت سیدالشهداء(ع) است. حرم امام حسین (ع) «مختلف الملائكه» و «مختلف الانبیاء» است. در روایات متعددی آمده است كه انبیاء الهی(ع) فوج فوج از سماوات و از عالم ملکوت به زیارت امام حسین (ع) مشرف میشوند. زیارت سیدالشهداء(ع) یك سیر كامل معنوی است که از طریق آن، زیارت خداوند متعال در «فوق عرشه» و«فوق كرسیه» برای زائران حضرت محقق میشود. علاوه بر این در روایات تأكید شده كه زیارت ایشان از افضل قربات عندالله و از افضل اعمال است؛ همچنین بر زیارت حضرت ثواب هزار حج و هزار جهاد در ركاب نبیاكرم (ص) و حتی ثواب صد حج عمره در هر گام زائر وارد شده است. حتی كسانی كه از روی شوق به زیارت امام حسین(ع) نائل می شوند، به مقام محبین و مقام رضوان میرسند و در جوار نبیاكرم (ص) در بهشت جای میگیرند.
3/2 ـ تطهیر گناهان از رهگذر قطره اشك مصیب زدگاناز دیگر آثار شفاعت سیدالشهداء(ع) «بكاء، ابكاء و تباكی» است
[1]. گاهی ریختن یك قطره اشك در مصیب سیدالشهدا (ع) ، جهنم را خاموش و گناهانی به فراوانی کف دریاها را پاك میكند.
3 ـ عاشورا بستر تحول ارواح و ارتقاء عواطفیکی دیگر از نصرت های خداوند متعال نسبت به سیدالشهداء(ع) این است كه خداوند متعال عاشورا را باب تحول حالات و عواطف انسانی قرار داده است. این تحول عاطفی مبدأ تهذیب انسان و ارتقاء وجدان تاریخی میشود كه مناسك آن در زیارت عاشورا آمده است.
«
اِنْ کُنْتَ باکیاً لِشَیٍ
فَابْکِ لِلْحُسَیْنِ
بْنِ عَلیٍ بْن ابی طالبٍ ».البته باب این گریه نیز با معصوم(ع) بر عالمیان گشوده شده است. در حقیقت همة احوالی كه برای انسان حاصل میشود، نازلهای از حال امام (ع) است. این حال ابتداءاز ملكوت امام(ع) عبور میكند و پس از آن به عوالم می رسد؛ چه حال عبادت ، حال سجده ، حال دعا، حال تلاوت و ... باشد.
این باب، از طریق نبیاكرم (ص) گشوده شده و به واسطه امام سجاد (ع) و حضرت بقیه الله (ع) به اوج خود رسیده است. دهة اول محرم، بر اساس قرارداد و سنّت اجتماعی به دهة عزای شیعیان وکل عالم تبدیل نشده است بلكه این تحول حال شعاع و نتیجه حال امام (ع) است. بكاء بر سیدالشهداء(ع) اقسامی دارد که مهمترین آن از طریق انتقال حال امام(ع) به روح انسان محقق میشود؛ انتقال این حقیقت ، مطّهر و عامل اصلی سیر انسان است.
ـ جمع بندیخداوند متعال عالی ترین سفره ضیافت خود را برای نبیاكرم (ص) و امیرالمؤمنین (ع) و فاطمه (س) در كربلاء مهیا كرده است. یك جلوة عاشورا بلا و جلوة دیگر آن شفاعت ، ضیافت، نصرت و امداد الهی است. جلوة امداد ، نصرت ، شفاعت و ضیافت، همان جلوة جمال صنع الهی است كه اگر كسی به درك آن نائل شود، به حمد و شكر میرسد؛ «ما رأیت الا جمیلا»
البته برای رسیدن به لایه باطنی عاشورا كه همان جلوه ضیافت ، نصرت ، شفاعت و جمال صنع الهی است، باید از بستر بكاء که سیر با گریه و تحول حال تا رسیدن به سلام و لعن است، عبور کرد. متناسب با گریه انسان، حال امام(ع) به روح او منتقل و به همان اندازه آثار این انتقال در انسان محقق میشود. انسان متناسب با این حال می تواند به توحید برسد و ربوبیت خداوند متعال را در زیباترین صحنهها نسبت به بزرگ ترین بندگان خداوند متعال در ظرف خود مشاهده كند. به میزان درك مصیب سیدالشهداء(ع) ، روزنههای غیب عاشورا و از آنجا روزنههای غیب سیدالشهداء (ع) و روزنههای غیب حضرت حق برای انسان گشوده میشود.
[1] ـ بگريد، بگرياند، خود را به گريه بزند.